मरूभूमि

मरूभूमि तृषार्त जरी
इवल्याशा ओलाव्या
तिचे स्मितहास्य परी
उमले उनात काटेरी.
- - -

(मूळ इंग्रजी कवितेचे स्वैर भाषांतर)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
© Remigius de Souza. All rights reserved.

काळ (पेट्रार्कन सुनीत)

ज्या
वाटांवरून
मी
गेलो;
काळ
यम /
समय
येतोय
मागे
मागे
माझ्या
पावलांच्या
खुणा
पुसत.

- - - - -
काही वर्षांपूर्वी लिहिलेली ही रचना, जिचे स्वरूप प्रार्थनात्मक होते ते बदलून अपरिहार्य वस्तूस्थितित्मक केले. कविता केवळ अभिव्यक्तिच असते असं काही नाही. ती "सेफ्टी वाल्वचं" पण काम करते.
केव्हातरी एक पेट्रीआर्कन सुनीत वाचनात आले आणि शब्दांचा खेळ खेळलों. आजच्या SMS च्या जमान्यात एकदम फिट्ट.



~~~~~~~~
© Remigius de Souza. All rights reserved.

सूरसागराच्या पाळीवर - वडोदरा

  सुरसागर, वडोदरा, गुजरात  

सूरसागराच्या पाळीवर - वडोदरा

-----------------------------------------------------
कोणत्याही एका संध्याकाळी

सूरसागरावरच्या पाळीवरून
पांढुरके करडे ठिपके सरकतात
मागे पुढे संथ कधी द्रुतगती
निओनच्या प्रकाशात
चांदण्यांची प्रतिबिंबे लुप्त होतात


कोणत्याही एका संध्याकाळी
सूरसागराच्या पाळीवर
बसते जोडपे बिंब शोधित
बोटात बोते गुंतवून
झगमगलेल्या विजेरी पाण्यात
हरवतात स्वत:ला

रस्ते गजबजतात
गर्दी शोधित कातरवेळी
फटक प्रकाशात रंगलेली तोंडे
न्याहाळीत कोणतीही एक संध्याकाळ
सूरसागराच्या पाळीवर वखवखलेली
सिंधी ठेल्यावरच्या
भाजियानी वासाळलेली
शिंतोडा चुकवत शिताफिने
फिट्ट नायलोन मध्ये

कोणाही एका संध्याकाळी
सुरसागराच्या पाळीवर
लाल हिरव्या प्रकाशाच्या रोगणात
लपलेला मुखवटा मिचकावतो डोळा
आणि एक वाकडा व्यवहार सरळ बनतो

कोणाही एका संध्याकाळी
सुरसागराच्या पाळीवर
डांबरी पट्ट्यावर काचेरी रंगाचे
लोलक सरकताना
निओनच्या रोगणात एक जादू बनते
सरळ व्यवहार आडोसा शोधतात
आणि वाकडे बनाव सरळ दिसू लागतात

विजेरीच्या झगमगाटात लपल्या
फिकट पणत्या - लामण दिवे
मिजाशीने चुकवली तरी
कातरवेळ टळत नाही

नियमाने कोणत्याही एका संध्याकाळी
उद्याही याच वेळी
हीच धावाधाव पाठीशी लागेल
तोंड लपवण्यासाठी
निओनच्या बदलत्या रंगात
----

(बडोदे - गुजरात । सन १९६९)
(नगर रचनाकार असो की आर्किटेक्ट - व्यावसायिक असला तरी लोकाभिमुख नसला तर त्याचे विज्ञान वा तंत्रज्ञान केवळ निर्जीव यंत्रच निर्माण करेल - जिवंत "वास्तु" नाही. कोणतेही कायदे न्यायाच्या वर असू शकत नाहित.
सूरसागराला अनेक परिमाणे आहेत; ती एक जिवंत वास्तु आहे. त्याच्याशी "कार पार्क" आणि "वाटर पार्क" यांची तुलनाच होऊ शकत नाही. अधिक वाचा )

~~~~~~~~
© Remigius de Souza. All rights reserved.

अग्निफुलांचा उत्सव

अग्निफुलांचा उत्सव

मी व्याकूळ आर्तता
तुझ्या रोमरोमात उमटेल
रंग सुने नाहीत जाणार चुकवून
इथे तिथे मी पाहीन
तुला रंगछटामध्ये कैक
गर्भ तुझ्या स्निग्धोष्ण उद्ररी
होवून राहीन मी सदाचा
तहान भूक निश्वसने तृप्तीचा
साक्षी आणि वाटेकरी
लाख फुललेले अंगार माझ्या
नजरेतले पाहीन माझा मला
वाढत असलेला
प्रसवाच्या निरंतर प्रतिक्षेत
धगधगत्या अग्निपुराच्या पडछाया
लेवून प्रश्नाचिन्हांकित
उभ्या गर्भवती हजार
मी धरित्रिच्या अंगांगावर
नाचेन अग्निफुलांचा उत्सव उत्तरारात्रीँ
- - - - -
(सातपुड्याच्या कुशीत होळी पुनवेची रात्र)
२४-०३-१९७०


~~~~~~
© Remigius de Souza. All rights reserved.

हीमनगाची टीप

हीमनगाची टीप
सकाळपासून
सकाळपर्यंत
अंगाराचे उद्रेक

(Remigius de Souza:
15-3-1984)


~~~~~~~~~~~
© Remigius de Souza. All rights reserved.